22 januari 2016 | Tom Beltman, Partner

Economisch herstel en lage rente jagen overnamemarkt mkb aan

Het Financieele Dagblad –  Het heeft even geduurd, maar na een periode van slapte zit het aantal overnames van mkb-bedrijven in Nederland duidelijk weer in de lift. En de verkoopkoorts houdt komend jaar aan, voorspellen bemiddelaars die fusies en overnames begeleiden, de zogeheten dealmakers. 

Ze zeggen veel opdrachten in de pijplijn te hebben en vanwege de toegenomen verkoopbereidheid extra personeel aan te nemen. Zo gaan Rembrandt M&A, EY Corporate Finance en Marktlink het personeelsbestand dit jaar fors uitbreiden. Dat blijkt uit een rondgang van het FD langs dealmakers voor het midden- en kleinbedrijf. De benaderde kantoren, tezamen goed voor enkele honderden deals per jaar, constateren dat het fusie- en overnameklimaat verbetert. Er worden meer verkoopmandaten afgegeven dan een jaar geleden.

Zo ziet Ferdi Kramer van Rembrandt M&A, bekend van de verkoop van Circuit Park Zandvoort aan prins Bernhard van Oranje-Nassau, sinds de zomer van 2015 ‘onvoorstelbaar veel activiteit’. Mark van Beusekom van het Haagse kantoor Hogenhouck ziet na een recordjaar ‘ook in 2016 een sterke toename van het aantal verkoopmandaten’. En ook Tom Beltman, partner bij bemiddelaar Marktlink is enthousiast. ‘Wij rekenen op een heel goed jaar met veel transacties.’

Drijvende kracht

De toegenomen verkoopactiviteit is het gevolg van een combinatie van factoren: het economisch herstel in West-Europa, licht gestegen verkoopprijzen en veel interesse van de zijde van private-equitybedrijven. Bovendien: geld is goedkoop door de aanhoudend lage rente. Iedereen is op zoek naar rendement, klinkt het in de sector.

Mooiste deal 2015

De Dutch Corporate Finance Association, een landelijke vereniging van ruim 200 financieel dienstverleners, reikt vandaag voor de derde keer de Deal of the Year Award uit, een onderscheiding voor betrokkenen bij ‘de mooiste Deal van het Jaar’. Wat valt er op dit jaar? Van de drie genomineerde deals (namen zijn nog onbekend) ging het in twee gevallen om buitenlandse kopers, een uit Japan en de ander uit de Verenigde Staten. Vorig jaar ging de prijs naar de managementbuy-out van Uniekaas.

Vooral durfinvesteerders beschikken daardoor over dieppe zakken, zeggen meerdere dealmakers. ‘Van de transacties op de mkb-markt is private equity zeker bij de helft betrokken’, stelt Beltman van Marktlink vast. Ook Kramer van Rembrandt M&A ziet private equity als ‘de drijvende kracht’. ‘Financierbaarheid is geen belemmering meer voor grotere kopers’, constateert Alexander de Boer van Van Oers Corporate Finance. Kees Slump van EY Corporate Finance noemt het een goede tijd om een mkb-bedrijf te kopen of te verkopen. ‘Er is veel interesse. Van private-equitybedrijven, die over meer geld beschikken dan ooit tevoren, en van strategische partijen die groei nastreven.’

Gerechtsdeurwaarders

Een voorbeeld van een sector waar veel overnames plaatsvinden, is payrolling. Een van de grotere marktspelers, Payroll Select, is een actieve koper en wordt daarbij geholpen door een financiële investeerder. ABN Amro Participaties. Ook installatiebedrijven, gerechtsdeurwaarders en dierenklinieken blijken gewild.

EY ziet veel activiteit in de sectoren technologie, media, food en de maakindustrie. Slump: ‘En dan vooral met buitenlandse partijen. De verkoopprijs ligt op een duidelijk hoger niveau. Maar dat geldt zeker niet voor alle bedrijven. Retail gaat moeizaam.’ Ook voor aannemers is er weinig animo, zeggen de dealmakers.

Uitbreiding

Het toegenomen optimisme zet fusie- en overnamespecialisten aan tot het aantrekken van nieuwe professionals. Bijna alle ondervraagde bedrijven melden dat zij actief werven op de arbeidsmarkt. Slump van EY Corporate Finance: ‘De overnamemarkt blijft goed. Je ziet vooral meer activiteiten bij directeuren-grootaandeelhouders en familiebedrijven. Wij breiden daarom uit. We hebben nu twintig professionals in Nederland. We gaan dit jaar met zeker vijf consultants uitbreiden.’

Ook Rembrandt M&A, dat vorig jaar ruim 50 deals deed waarvan de helft met mkb-bedrijven, is op zoek naar versterking. Kramer: ‘We hebben nu 32 consultants in corporate finance, maar komen nog mensen tekort. We willen er zeker zes bij.’

Marktlink deed vorig jaar naar eigen zeggen een vijftigtal transacties. Het adviesbedrijf nam tien medewerkers aan en is gegroeid naar 45 medewerkers. Beltman verwacht dat zijn bedrijf dit jaar 10 tot 20% zal groeien.

Ook Brookz meldt een verhoogde activiteit. Het platform voor aan- en verkoop van mkb-bedrijven was betrokken bij 165 deals. Dat zijn er bijna twintig meer dan een jaar eerder. ‘Het aantal transacties in internet en ICT neemt opvallend toe’, zegt directeur Peter Rikhof.

Ook al ontbreken precieze cijfers over het aantal transacties nog, de prognoses voor de korte termijn gaan uit van veel deals. Of het herstel aanhoudt, is maar de vraag. Kramer van Rembrandt M&A is erg voorzichting over de tweede helft van 2016. Hij waarschuwt dat de groeivertraging in China, de inzakkende olieprijs en terreurdreiging een negatieve uitwerking hebben op de economie. ‘Het sentiment kan zo weer omslaan.’

Fusies en overnames mkb: wat zijn de trends?

Bemiddelaars zien de verkoopbereidheid van mkb’s dit jaar toenemen. Drie ontwikkelingen vallen daarbij op: de opmars van private equity, veel interesse vanuit het buitenland en managers die zich bij bedrijven inkopen.

Private equity: Payrollbedrijven en tandartsen

Een van de opvallendste trends is de betrokkenheid van durfinvesteerders bij veel transacties in het Nederlandse midden- en kleinbedrijf. ‘Private-equitybedrijven zijn actieve kopers’, ziet Mark van Beuzekom van de Haagse bemiddelaar Hogenhouck. ‘Soms is het initieel, soms gaat het om overnames door bedrijven die zij al in portfolio hebben.’

Zo helpt ABN Amro Participaties directeur en grootaandeelhouder Rick Simons van Payroll Select bij zijn expansietocht in Nederland. De participatiemaatschappij is sinds 2014 aandeelhouder. Payroll Select uit Zutphen deed in korte tijd maar liefst vier aankopen.

Een payrollbedrijf neemt voor een klant de volledige salarisadministratie van een werknemer over, alsook de registratie van ziekteverzuim en andere personeelszaken. Private-equitybedrijven hebben het oog laten vallen op deze sterk versnipperde Nederlandse markt. Ook Tentoo, een andere grote speler in payrolling, weet zich verzekerd van de steun van een financier, investeringsmaatschappij De Hoge Dennen.

Bencis Capital Partners heeft sinds vier jaar een meerderheidsbelang in DentConnect, dat is uitgegroeid tot een van de grootste tandartsketens van Nederland. Het bedrijf van ondernemer Jim Vermeule kocht onder meer Smile Clinic, een regionaal opererende branchegenoot. DentConnect is uitgegroeid tot een keten van meer dan 45 praktijken en heeft landelijke ambities.

Buitenlandse kopers: Fietswinkels voor Belgen, lasers voor Duitsers

Fusie- en overnamespecialisten signaleren opvallend veel buitenlandse interesse voor Nederlandse mkb-bedrijven. Landsgrenzen spelen nauwelijks meer een rol en de Nederlands infrastructuur — internetgebruik, opleidingsniveau, bereikbaarheid en huisvesting — worden internationaal geroemd.

Rembrandt M&A wist afgelopen jaar een aantal deals met buitenlandse kopers tot stand te brengen. Zo werd Cruise Events, een online aanbieder van cruises met een omzet van €10 mln, verkocht aan de Duitse branchegenoot e-Hoi. Ook Applied Laser Technologies, een leverancier van laserapparatuur, viel in buitenlandse handen. Het werd verkocht aan PI Investments uit Karlsruhe.

De fietswinkels van Hans Struijk werden in de etalage gezet. Afgelopen zomer kwam de keten van winkels in Belgische handen. Investeerder NPM Capital en directeur Bastiaan Hagenouw verkochten de onderneming aan het Belgische familiebedrijf Fiets. Hans Struijk telt vijftien vestigingen en boekt een jaaromzet van €20 mln. Het ging bij de verkoop aan de Belgen uitsluitend om de fietswinkels. Het onlinebedrijf Fietswinkel.nl. blijft in handen van Hagenouw en NPM.

De koper Fiets is een familiebedrijf met het investe
ringsfonds Vermec als minderheidsaandeelhouder. Door de overname groeit Fiets! door naar 26 winkels en een kleine €40 mln omzet.

Bemiddelaar Van Oers vond voor Cepro International een nieuwe eigenaar. Het Zweedse Indutrade nam voor een onbekend bedrag een meerderheidsbelang in deze groothandel uit Rijen over van directeur Guus Haagh. Cepro legt zich toe op inrichting van laswerkplaatsen en levering van beschermende uitrusting.

Managementbuy-in: De start-upfase voorbij

Ondernemers die met succes hun (eerste) bedrijf hebben verkocht, staan soms voor een lastige keuze. Gaan ze genieten van hun rijkdom of zetten ze de opbrengst in als startkapitaal voor de aankoop van een nieuw, bestaand bedrijf? Veel dertigers en veertigers kiezen voor de laatste optie en melden zich als aspirantkoper bij een fusiebemiddelaar. Ook ervaren managers volgen dit pad.

Fusie- en overnamebegeleiders zien een toenemend aantal managementbuy-ins in het Nederlandse mkb. Een directeur van buiten die de bestaande directie opvolgt en (mede)eigenaar van het bedrijf wordt. De kans op slagen is het grootst daar waar de eigenaar geen opvolger heeft binnen het familiebedrijf.

Marktlink doet veel transacties op dit terrein. Zo nam Peter van Es, oud-directeur Logica, het ICT-bedrijf Easylogic over. Ook Gullimex, ontwikkelaar van meetapparatuur, kreeg een directeur van buiten. Jeroen Roeleven nam de leiding op zich en verwierf een deel van de aandelen. Een opvallende deal was de zogeheten family buy-in bij VMT Products. De familie Bijlsma nam de dagelijkse leiding over en kocht de aandelen.

Peter Rikhof van koop- en verkoopplatform Brookz vindt de managementbuy-in van The Nomad Company een heel bijzondere deal, een transactie uit januari 2015. Peter Korver was al een paar jaar op zoek naar een bedrijf om over te nemen. Hij had als manager ruime ervaring in sport en retail, onder andere bij Puma, Nike en Hi-Tec Sports.

Korver werd in contact gebracht met Nomad. Op 17 juli 2014 kwam er een abrupt einde aan de onderhandelingen over een participatie in het bedrijf. Eigenaar Barry Kooijmans kwam om het leven bij de ramp met het MH17-toestel. ‘Een heel heftige periode’, zegt Rikhof over die onderhandelingen.

Dit artikel is gepubliceerd op FD.nl 

Marktlink