18 juni 2013 | Tim van der Meer, Partner

Kleinbedrijf komt aan zijn trekken bij private equity

Het Financieele Dagblad – Ondernemers in het midden- en kleinbedrijf hoeven niet te wanhopen. Als ze bij de bank nul op het rekest krijgen, kunnen ze altijd nog een participatiemaatschappij inschakelen.

De keuze voor private equity begint meer ingeburgerd te raken. Het risicokapitaal vindt niet alleen zijn weg naar grote deals. Ook kleinere transacties worden ermee gefinancierd’, constateert Mels Huige. Hij is de investment director van Active Capital Company in Amsterdam en is druk bezig een nieuw fonds van €25 mln op te tuigen om het midden- en kleinbedrijf te ondersteunen.

Hoe hoog het mkb scoort als financieringsdoelwit blijkt uit cijfers van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen. De geldschieters hebben vorig jaar gezamenlijk €1,3 mrd gestoken in 326 bedrijven. Het gaat in 88% van de investeringen om participaties van minder dan €5 mln per geval. Het geld vloeit naar bedrijven met een omzet van maximaal €10 mln en ten hoogste honderd medewerkers.

Belangstelling

Bij de verkoop van een mkb-bedrijf is het vaak dringen geblazen. Niet zelden melden zich meer dan vijftig gegadigden, ervaart fusiespecialist Tim van der Meer van bureau Marktlink. De belangstelling komt van alle kanten. Er zijn managers uit het grote bedrijfsleven die de overstap naar het kleinbedrijf willen maken om directeur-grootaandeelhouder te worden. Zij moeten het opnemen tegen kopers uit de branche en een groeiend aantal investeringsgroepen.

Active Capital concurreert binnen een uitdijende klasse van investeerders die zich toelegt op financiering van het midden- en kleinbedrijf. Tot die groep behoren partijen als Standard Investment en Blauwburgh Invest. Ook de Haagse participatiemaatschappijen Ecart en Antea bewegen zich in deze markt. Zij bundelen het vermogen van overwegend gefortuneerde (oud)ondernemers en kunnen gezamenlijk ­beschikken over een risicokapitaal van naar schatting €150 mln à €200 mln.

Investeringsronde

Naast Active Capital treft ook het Amsterdamse MKB Fonds voorbereidingen voor een nieuwe investeringsronde. Het emissieprospectus is ter goedkeuring ingediend bij toezichthouder AFM. Het fonds wil €10 mln ophalen via de uitgifte van MKB Obligaties. Doel is belangen te nemen in bedrijven waarvan de eigenaren zich geleidelijk terugtrekken.

Grotere participatiemaatschappijen tonen eveneens meer animo voor het mkb, mogelijk te verklaren door een gebrek aan grotere deals in het afgelopen jaar. Zo heeft NPM Capital, onderdeel van SHV Holdings, kortgeleden belangen genomen in automatiseerder the IT Channel company en ­kabelmaker FibreMax. Collega-investeerder Bencis is in The European Candy Group gestapt, met een omzet van €25 mln een kleinere deelneming voor dit fonds.

Alternatief

Op hun beurt staan mkb-ondernemers opener voor private equity dan vóór de kredietcrisis, signaleert fondsbeheerder Huige van Active Capital. Voorheen stapten ze bijna van nature naar de bank als ze geld nodig hadden. Nu die weg moeilijker begaanbaar is, is private equity een alternatief. ‘Met het langer voortduren van de ­crisis zijn bedrijven bereid andere wegen in te slaan.’

Het Amsterdamse MKB Fonds heeft ­vorige week nog een participatie verworven in de Brabantse groothandel in diervoedergrondstoffen Kempex, goed voor een omzet van €16 mln. Op die manier wordt een van de oprichters uitgekocht, een transactie die met bankfinanciering niet haalbaar zou zijn. Daarnaast biedt MKB Fonds extra werkkapitaal, boven op het maximum van de bank, zodat Kempex meer grondstoffen kan inkopen in het Verre Oosten en verder kan groeien.

Controlerend belang

Een beroep op een participatiemaatschappij betekent wel dat een onder­nemer eigendom en zeggenschap moet delen. ‘Veel bedrijven vinden het om die reden eng om met private equity in zee te gaan’, weet Huige.

Active Capital streeft bij deelneming naar een controlerend belang om te kunnen ingrijpen als dat nodig is. ‘Wij zitten niet achter onze spreadsheets in een toren aan de Amsterdamse Zuidas, maar zijn actief betrokken’, legt de investment director uit, die zijn overall en veiligheidsschoenen ­altijd in de auto heeft liggen.

Niet in een gespreid bedje

Deze investeringsmaatschappij heeft sinds december 2010 een meerderheidsbelang in Smit Ovens. Medeoprichter Dick Zeldenthuis van Active Capital trad in de beginfase op als interim-financieel bestuurder (chief financial officer, cfo) van deze Brabantse fabrikant van machines voor zonnecellen. Hij zat er vier dagen in de week op kantoor om meer grip te krijgen op de financiën. Inmiddels heeft Smit Ovens een eigen financiële man in vaste dienst.

Active Capital, opgericht in 2009, hoeft bij bedrijven niet in een gespreid bedje te komen. Een tijdelijke negatieve kasstroom is geen bezwaar, mits de onderneming niet te klein is in een sector waar schaal belangrijk is. In 2011 nam de investeerder deel in de Rotterdamse staalkabelleverancier Hendrik Veder waar de resultaten waren achtergebleven door onenigheid tussen aandeelhouders over de strategie. Onder de hoede van de nieuwe financier is Hendrik Veder gefuseerd met twee branche­genoten en weet de nieuwe combinatie, met een omzet van €60 mln en honderd medewerkers, meer klanten te halen uit de bloeiende offshoremarkt.

Nieuw fonds

Met een verwachte investering van maximaal €4 mln per bedrijf gaat Active ­Capital de komende tijd op zoek naar zes à acht nieuwe participaties. Daarvoor is een nieuw fonds in de maak van €25 mln. Groter mag het niet worden. Mels Huige: ‘We kunnen anders onze “hands-on”-aanpak niet waarmaken.’

Tot de geldschieters behoort Albert Hartog, de man die wasserij CleanLeaseFortex groot maakte en verkocht aan private-equityhuis Egeria. Hartog is medeoprichter van het Amsterdamse investeringsfonds en adviseur van het investment team.

Rendement

Voor de financiering van overnames schuwt Active Capital het gebruik van vreemd vermogen niet. Maar het streven is niet om het rendement in hoofdzaak te halen uit goedkope leningen die worden afgelost uit de cashflow van het bedrijf. Met die omstreden financieringswijze door private-equityhuizen zijn ondernemers niet geholpen, meent Huige. ‘Het echte rendement moet komen uit operationele en strategische verbetering in de bedrijven’, is zijn stelling.

Als het nodig is, financiert Active Capital een overname voor 100% met eigen vermogen. In dat geval kan de kasstroom van de onderneming volledig worden benut voor groeidoelen.

Aanpak Verschillen

Investeerder

  • Verschaffer van risicokapitaal
  • Profiteert van mogelijke groei en waardestijging van bedrijf
  • Krijgt dividend en strijkt mogelijke winst op bij exit
  • Eist zeggenschap in het beleid

Bank

  • Verschaft lening in ruil voor onderpand
  • Kan bedrijf binden aan financiële ratio’s
  • Krijgt lening terugbetaald via aflossingen
  • Hanteert rentetarief met risico-opslagen
     

Geldstroom

  • €1,3 mrd is er in 2012 door private equity geïnvesteerd in…
  • 326 mkb-bedrijven
  • 88% van de totale som ­betreft investeringen van minder dan €5 mln
     

Fusieproces

Hendrik Veder Group zocht een nieuwe geldschieter om uit een bestuurlijke impasse te komen. Aandeelhouders van de Rotterdamse staalkabelleverancier waren het oneens over de strategie. Via een fusiebemiddelaar is contact gezocht met investeringsgroepen en gefortuneerde particulieren die participeren in bedrijven. De keuze viel op vermogensverschaffer Active Capital, die niet alleen een van de aandeelhouders heeft uitgekocht, maar ook geld heeft vrijgemaakt voor overnames van branchegenoten. Met die acquisities is vaart gemaakt. Tegelijk met de overname van Hendrik Veder in oktober 2010 is RopeQuip overgenomen, ruim een jaar later gevolgd door de inlijving van European Rope Services. En in april van dit jaar is touwfabriek G. van der Lee in Oudewater aan de nieuwe combinatie toe
gevoegd. Onder leiding van de investeerder is de nieuwe groep aangepast: productie is samengevoegd, inkoop is gecentraliseerd, en een directielid is vervangen door een nieuwe groepsdirecteur.

Bekijk het artikel hier

Marktlink