16 januari 2014 | Tom Beltman, Partner

Met spoed gezocht: ondernemer (m/v)

www.deondernemer.nl – Nu de economische groei lijkt aan te trekken, staat de overnamemarkt op het punt om een flinke inhaalslag te maken. De schaarste ligt op dit moment aan de aanbodzijde, oftewel te weinig bedrijven die willen verkopen. Ik voorzie binnen afzienbare termijn dat de schaarste in de markt zal zijn verschoven naar geschikte opvolgers voor de verkopende ondernemers.

Het afgelopen decennium is er een opkomst geweest aan management buy in transacties (MBI’s), oftewel een manager van buiten het bedrijf die een onderneming koopt. Dit in tegenstelling tot een management buy out (MBO) waarbij het zittende management de onderneming koopt. De groei van MBI's komt voort uit twee trends. Enerzijds hebben steeds minder familiebedrijven een opvolger binnen de familie.

Wij schatten dat slechts 10% van de MKB-bedrijven nog binnen de familie wordt overgedragen. Anderzijds heeft de meerderheid van de managers in loondienst de droom om ooit een eigen bedrijf te leiden. In combinatie met goede bancaire financieringsmogelijkheden heeft dit er toe geleid dat tot 2012 het aantal MBI’s jaarlijks steeg.

Teruggang MBI’s

Vanaf 2013 is er sprake van een sterke afname van het aantal MBI-transacties. De perceptie van de markt is dat MBI-transacties veel risicovoller zijn dan overnames door een strategische partij of participatiemaatschappij. De feiten onderschrijven dit ook. Daarom zien we vanaf 2013 een sterke afname in de bereidheid tot financieren van MBI’s door banken. Tevens zien we een sterke afname aan MBI-kandidaten. De MBI-kandidaten die we spreken, willen bijna allemaal zonder risico een klein belang kopen en van daaruit het belang de komende jaren verder uitbouwen.

De vraag is of dit altijd aan de MBI-manager heeft gelegen. Naar mijn mening ligt de oorzaak met name in de te opportunistische transactiestructuren. Hiermee bedoel ik geen commitment van een verkoper en hoge financiering vanuit de bank. Dit alles met nauwelijks eigen inbreng en niet zelden zonder privéborgstelling. Dit heeft er toe geleid dat een bedrijf gelijk in zwaar weer zit met een beetje tegenwind. Met de storm buiten de afgelopen jaren was tegenwind eerder regel dan uitzondering.

Gezonde situatie

De laatste MBI-transactie die wij als Marktlink hebben afgerond, is de verkoop van Pool Trading te Sliedrecht. Een technisch handelsbedrijf in de maritieme sector. De 115 (!) potentiële kopers die zich bij ons gemeld hebben, onderstrepen nogmaals de grote vraag in de markt. De meeste belangstellenden waren financiële partijen, oftewel partijen op zoek naar een mooi bedrijf (lees: rendement), maar ze leveren geen management.

De uitkomst is dat de onderneming is verkocht aan de heer Erik Boomsma (MBI), de heer Blom (MBO/verkoper) en MKB Fonds (participatiemaatschappij) ondersteund door een financiering van de ABN-AMRO. Dit soort uitkomsten leiden tot een veel gezondere financieringsstructuur en bovenal is de continuïteit van het bedrijf optimaal gewaarborgd.

Toekomst MBI

Het is een feit dat er latent een enorm grote groep ondernemers wil praten over verkoop. Niet alleen de groep babyboomers, maar ook ondernemers die 15 jaar een bedrijf hebben opgebouwd en toe zijn aan wat nieuws. Voor onze klanten benaderen wij dagelijks ondernemers of ze willen praten over verkoop. Veelal is 30% tot 40% geïnteresseerd om hierover te praten. Daarnaast is en blijft er veel aanbod van kapitaal om te investeren in het MKB.

Kenmerkend voor het MKB is dat er geen scheiding is tussen het management en de aandeelhouders van het bedrijf, dat is in veel gevallen dezelfde persoon (de DGA). Om de transactie te laten slagen, zal er een goede invulling moeten zijn voor de overname van de managementtaken van de ondernemer. Dat kan het beste door een nieuwe ondernemer.

Tips voor MBI’ers

Begint u te twijfelen of een MBI iets voor u is, hieronder enkele tips:

Commitment

Alle partijen verwachten commitment van u in de vorm van vermogen dat u inbrengt. Hoeveel is afhankelijk van de grootte van de over te nemen onderneming, maar tussen de € 250.000,- en € 500.000,- aan liquide middelen is wel het minimum.

Blijf bezig

Een overnametraject duurt snel 6 tot 12 maanden. Om geen tijdsdruk te ervaren, is het verstandig om dit vanuit een bestaande activiteit te doen.
Het bedrijf is belangrijker dan de deal. Na de overname moet u verder met het bedrijf. U moet voor u zelf te rade gaan of dit echt het bedrijf is wat bij u past en waar u iets mee kunt. Dat is het enige wat echt belangrijk is. Goedkoop is absoluut duurkoop als blijkt dat u niet op uw plaats zit.

Laat u bijstaan

Uw meerwaarde en ervaring liggen bij het doorgronden van de onderneming en een band opbouwen met de verkopende ondernemer. De overnamestructuur, de financiering en dergelijke is werk voor specialisten. Waarbij zeker in de huidige structuren, waarbij vaak ook participatiemaatschappijen aan tafel komen, de complexiteit is toegenomen.

Ondernemers gezocht

Het aanbod van de bedrijven trekt aan en er is voldoende kapitaal in de markt. Gemiddeld hebben bedrijven niet de beste jaren van hun bestaan achter de rug, aldus is het instapmoment ook goed te noemen. Ik ben dan ook van mening dat dit het ideale moment is om je op de MBI-markt te begeven. Sterker nog de komende tijd zal het aantal succesvolle MKB-transacties afhankelijk zijn van het aanbod aan ondernemers.

Marktlink