4 juli 2014 | Jeroen Oldengarm,

Waarom een multiple niets zegt

Ondernemingsbeurs.nl – In ons werk als overnameadviseur zitten we dagelijks met ondernemers aan tafel. Zonder dat wij informatie hebben ontvangen, wordt in de eerste gesprekken al snel gevraagd wat de waarde van de onderneming is.

Uit de losse pols

Als wij dan aangeven dat er nogal wat werk voor nodig is om die waarde te bepalen, is de reactie vaak dat het bij een waardebepaling toch alleen over een multiple keer het resultaat gaat. Als de ondernemer vertelt wat het resultaat is, dan moeten wij dus aan kunnen geven wat de waarde is.

Welk resultaat wordt bedoeld, is dan echter nog helemaal niet duidelijk. Het resultaat voor rente en belasting, ofwel het operationele resultaat? Het nettoresultaat? Het resultaat van het afgelopen jaar, de afgelopen jaren, of de verwachting voor het huidige jaar? En dan hebben we het nog niet eens over hoe het resultaat tot stand is gekomen.

Waarderen

Bij het waarderen van een onderneming gaat het niet om de historische resultaten. Het gaat om toekomstig te verwachten vrije geldstromen, de economische verwachting. Het is daarbij belangrijk om te beseffen dat die verwachting komt vanuit een bepaalde positie en situatie, op dát moment in de tijd. Door de tijd verandert alles en is elk moment uniek. Zo kunnen bedrijven een versnelde positieve ontwikkeling doormaken, maar ook een negatieve. De materialisatie van de geldstromen kan daardoor afwijken van de verwachtingen.

Daarom zijn, bij het vaststellen van de waarde van een onderneming, de volgende uitgangspunten van belang:

– Waarom komen geldstromen tot stand
– Wat is de kwaliteit van die geldstromen
– Tot hoever in de toekomst kunnen de geldstromen gegenereerd worden

Multiple

Als er over een multiple gesproken wordt, betreft het vaak een multiple over het historische resultaat. Daarbij gaat het over boekhoudkundig verantwoording afleggen over het verleden. Er is geen verwachting uit af te leiden, maar laat zien wat er gebeurd is, terwijl waarde juist over de toekomst gaat. In enkele gevallen gaat het om een multiple over de prognose van het huidige boekjaar, dus een verwachting voor de korte termijn.

Prijs

Een ondernemer ziet kansen die anderen niet zien. Hij heeft op basis daarvan een economische verwachting van de toekomstige vrije geldstromen en is daarom bereid een bepaalde prijs te betalen voor een onderneming. Die prijs zal afwijken van de waarde die de ondernemer aan de onderneming toekent, omdat hij zelf waarde wil creëren. De uiteindelijk te betalen prijs komt tot stand tijdens de onderhandelingen. Die te betalen prijs is belangrijk, niet de multiple.

Vertrouwen

Het gaat dus om het vertrouwen van de ondernemer in de toekomst van het bedrijf vanuit een huidige positie en situatie. Een mooi voorbeeld van dat laatste hoorde ik afgelopen zondagavond, na de wedstrijd Nederland-Mexico, van onze bondscoach Louis van Gaal. Jack van Gelder vroeg hem of hij niet onrustig werd, 10 minuten voor afloop van de wedstrijd met een stand van 0-1. Zijn reactie daarop was: “De huidige situatie, daar verander je niets aan. De spelers moeten het doen en het gaat om de spirit van de spelers en die spirit is er.” Als je op deze stand overigens een multiple zou toepassen, hadden we nooit meer gewonnen.

Dan vertrouwen. Arjan Robben gaf de bal voor de penalty aan Klaas Jan Huntelaar omdat hij vertrouwen had in Huntelaar, ondanks het feit dat die zijn laatste drie penalty’s had gemist. Robben was ervan overtuigd dat Huntelaar ging scoren en dat deed hij ook: 2-1! Ook hier zou een multiple dus niet werken.

Dat is precies waar het ook bij ondernemers om gaat. Vanuit een huidige situatie hebben ze er vertrouwen in dat ze in de toekomst kunnen scoren, en dan zegt het verleden, en dus ook een multiple, niets.

Vergelijk

Een multiple is slechts goed voor een vergelijk, maar is geen basis voor een waardering, want hij kijkt niet naar een op zichzelf staand object. Nederland had, uitgaande van de situatie 10 minuten voor het einde van de wedstrijd, op basis van een multiple niet meer kunnen winnen van Mexico. Toch hebben we gewonnen!

Marktlink